24.03.2017
16:00

Miejsce
Różne miejsca

Kategoria
Wydarzenia

Pełna kultura

Dni Kultury Żydowskiej Adlojada 2017

Dni Kultury Żydowskiej Adlojada 2017
 Echo Newsletter  Nie przegap - zapowiedzi wydarzeń, konkursy, newsy!

Dni Kultury Żydowskiej Adlojada 2017
Pamięć i kultura

20–26 marca 2017

VI Dni Kultury Żydowskiej Adlojada poświęcone będą pamięci. Wystawy, dyskusje, spektakle, koncerty, wykłady, warsztaty i prezentacje dotyczyć będą znaczenia pamięci indywidualnej, a także roli pamięci zbiorowej w budowaniu oraz podtrzymywaniu tożsamości lokalnej i regionalnej. Wśród gości znajdą się Kazimierz Barczuk, ks. Andrzej Draguła, Sebastian Duda, Leszek Dulik, Grzegorz Fedorowski, Daniel Kalinowski, Jakub Kornhauser, Joanna Lisek, Artur Daniel Liskowacki, Magdalena Palica, Piotr Piluk, Teresa Śmiechowska, Artur Tanikowski, Magdalena Tarnowska, Piotr Weiser, Gniewomir Zajączkowski, Konrad Zieliński i inni.
W trakcie festiwalu dyskutować będziemy o współczesnych koncepcjach pamięci, tak jak są rozumiane w literaturze, filozofii i sztuce (pamięć i odpominanie, trauma i pamięć, pamięć i postpamięć, pamięć i historia, przestrzeń i pamięć, rytuał i pamięć, przedmioty i pamięć itd.). Uczestnicy kolejnych spotkań festiwalowych podejmować będą także tematy, które mają podstawowe znaczenie dla rozumienia przestrzeni miejskiej (m.in. pomniki jako nośniki pamięci zbiorowej i jako znaki przemocy symbolicznej, nekropolie i cmentarze jako miejsca pamięci o osobach i regionie).
Podczas Adlojady odbędzie się koncert LIBELID, czyli prezentacja cyklu pieśni miłosnych w języku jidysz, opracowanych przez Olę Bilińską z towarzyszeniem zespołu doświadczonych muzyków z Gdańska, Warszawy i Sejn. Kompozycje tworzące program LIBELID to wybór przedwojennych pieśni, w których utrwalona jest pamięć o obyczajowości żydowskiej. Założeniem muzycznym projektu było połączenie subtelnych brzmień akustycznych i elektronicznych.
W programie zaplanowany jest także wernisaż „Świat utracony. Żydzi polscy. Fotografie z lat 1918–1939”. Spośród wielu tysięcy przejrzanych zdjęć Leszek Dulik wybrał kilkaset, a Konrad Zieliński napisał do nich tło historyczno-kulturowe. Prace wykonane zostały zarówno przez uznanych, najwybitniejszych fotografików, jak i twórców, których nazwisk nie udało się ustalić. Ukazują duże miasta i małe miasteczka, gdzie często większość mieszkańców stanowili Żydzi. W tych społecznościach, podobnie jak wśród żydowskich mieszkańców wsi i osad, przetrwały pieczołowicie pielęgnowane tradycyjne i niezmienne od wieków formy życia. Przedstawiono również Żydów zasymilowanych, wychowanych w polskiej szkole, silnie związanych z polską historią, kulturą i językiem. Są to obrazy pomagające zachować pamięć o utraconym świecie. 

Przez cały marzec w Secesji Café będzie możliwe skorzystanie ze specjalnego menu kuchni żydowskiej.

PROGRAM
VI Dni Kultury Żydowskiej Adlojada 2017

20 marca 2017 | poniedziałek
Teatr Mały, ul. Księcia Bogusława X 6

17.00–18.30
Teatr Przy Stoliku: Kim Pani jest?
Czytanie sceniczne sztuki Andrzeja Niedoby Kim pani jest?
Ewa Sobczak, Ewa Sobiech (aktorek Teatru Współczesnego w Szczecinie)

Astrid Keller (Ewa Sobczak) jest znaną niemiecką dziennikarką. Nieoczekiwanie w jej domu pojawia się obca kobieta – Elizabeth Haenckel (Ewa Sobiech) – która podaje się za bliską przyjaciółkę jej ciotki mieszkającej od lat w Stanach Zjednoczonych. Przeprowadza z Astrid rozmowę na temat przeszłości. Stonowana początkowo wymiana zdań z czasem nabiera dramatycznego charakteru. Elizabeth podaje różne wersje wydarzeń z życia członków rodziny Astrid. Które z nich są prawdziwe i kim naprawdę jest Elizabeth Haenckel? Niezwykła dama w tajemniczy sposób znika, zostawiając rozmówczynię w rozterce. Astrid nie jest już pewna niczego – ani swojej tożsamości, ani przeszłości. Wszystko okazuje się być względne, nawet własny życiorys.

Dyskusja
Kamila Paradowska, Ewa Sobczak, Ewa Sobiech

21 marca 2017 | wtorek
Muzeum Narodowe w Szczecinie – Centrum Dialogu Przełomy, Plac Solidarności 1

14.00–15.30
Polska (nie)pamięć hebrajskiego. Warsztaty
Urszula Orlińska-Frymus

16.00–17.30
Pamięć po-luterańska. Dyskusja z okazji Roku Reformacji             
o. Maciej Biskup, Sebastian Duda, bp. Mieczysław Czajko, pastor Sławomir Sikora 

18.00–19.30
Wieczność i pamięć. Debata o książce „Eschatologia filozoficzna” (red. Mateusz Przanowski OP, Janusz Pyda OP)
Jaromir Brejdak, ks. Zdzisław Kroplewski, Ireneusz Ziemiński

20.00–21.30
Przypominanie i odpominanie. Debata o książce Daniela Kalinowskiego „Żydzi polscy i pomorscy. Studia o ludziach i literaturze”
Daniel Kalinowski, Krzysztof Lichtblau, Jerzy Madejski, Urszula Orlińska-Frymus

Muzeum Narodowe w Szczecinie, ul. Wały Chrobrego 3 (FiKa)

16.30–18.00
„Zabawa w klucz” Idy Fink. Warsztaty dla młodych (10–15 lat)
Małgorzata Narożna

22 marca 2017 | środa
Rektorat Uniwersytetu Szczecińskiego, Sala Senatu, al. Papieża Jana Pawła II 22a

9.00–10.30
Nekropolie, cmentarze i pamięć o regionie. Dyskusja 
Lech Karwowski, Paweł Migdalski, Mikołaj Rozen, Robert Stankiewicz

11.00–12.30
Zapamiętane/niepamiętane historie. Dyskusja o książce Olgi Medvedevej-Nathoo „Na skrzyżowaniu dróg. Prawdziwa opowieść o Ginie Dimant, wojnie i miłości”
Cecylia Judek, Małgorzata Rydelek, Magdalena Szmorąg-Nerć

13.00–14.00
Manila z żydowskiej perspektywy, czyli epizod z dziejów Filipin
Piotr Piluk

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Tradycji Regionalnych, ul. Staromłyńska 27

16.00–17.00
„Na wschód od Timszel” (2011, 53 min)
Reżyseria: Grzegorz Fedorowski 
Scenariusz: Grzegorz Fedorowski
Zdjęcia: Marcin Przylecki

Film zbudowano na podstawie wcześniejszych realizacji autora, które powstawały od roku 2000. Najwcześniejsza z nich relacjonuje wizytę starszego Niemca w rodzinnym domu, opuszczonego przez jego rodzinę w 1945 roku. W innej syn niemieckiego rybaka opowiada o tym, jak na starość ponownie zamieszkał w swoim miasteczku, w którym mieszkał w dzieciństwie, a które dziś ma polską nazwę. Jest jeszcze pastor, syn pastora, który odnajduje własną chrzcielnicę w miasteczku, o którym mówi: „meine nie meine”. I Niemka, która jako dziecko w powojennym Szczecinie służyła u Żydów. „Na wschód od Edenu wygnał Pan występnego Kaina” – mówi Księga Rodzaju. Gdzieś na pograniczu kultur czai się zło i tkwi potencjalna możliwość wyboru dobra. 

17.00–18.00
Pamięć a film. Dyskusja 
Grzegorz Fedorowski, Sławomir Iwasiów, Szymon Piotr Kubiak, Mirosław Salski

17.00–18.00
Pamięć a film. Dyskusja 
Grzegorz Fedorowski, Sławomir Iwasiów, Szymon Piotr Kubiak, Mirosław Salski

Secesja Café, al. Papieża Jana Pawła II 19/1

19.00–20.30
Rozmowa wokół numeru „Więzi” pt. „Sumienie, czyli godność”
Bogdan Balicki, Jaromir Brejdak, ks. Andrzej Draguła, Sebastian Duda, Izabela Sikora

23 marca 2017 | czwartek
Uniwersytet Szczeciński, Sala Rady Wydziału Filologicznego, al. Piastów 40b (budynek IV)

9.00–10.30
Rytuał i pamięć. Dyskusja o książce „Mykwa – rytuał i historia” (red. Joanna Lisek) 
Aleksandra Grzemska, Joanna Lisek, Sonia Mrzygłocka

11.00–12.30
Poezja i pamięć. Prezentacja książki „Rzeczy do nazwania. Wokół Kornhausera”
(red. Adrian Glenia i Jakub Kornhauser)
Marta Baron, Jakub Kornhauser, Piotr Michałowski, Andrzej Skrendo 

13.00–15.00
Przypominanie poetów. Prezentacja serii Piotra Mitznera i „Bramy Grodzkiej – Teatru NN”  (Władysław Chodasiewicz, Stefan Pomer, Arnold Słucki, Elżbieta Szemplińska, Stanisław Wygodzki) oraz tomu Eliasza Rajzmana „Mech płonący. Wiersze”
Wiktoria Klera, Piotr Krupiński, Artur Daniel Liskowacki, Piotr Weiser

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Tradycji Regionalnych, ul. Staromłyńska 27

16.00–16.30
Sztuka pamiętająca. Polscy artyści o żydowskiej traumie Marca ’68
Artur Tanikowski

16.30–17.30
Przeszłość i przyszłość w świętach biblijnych
Kazimierz Barczuk

17.30–18.00
Przerwa

18.00–19.30
Traumatyczny wymiar pamięci. Krzywda i przebaczenie 
Tatiana Czerska, Tymoteusz Kochan, ks. Zdzisław Kroplewski 

19.30–21.00
Judaizm – dialogiczny wymiar pamięci
Ewa Drzazgowska, Piotr Goniszewski, Joanna Smoluk-Stachowska 

24 marca 2017 | piątek
Secesja Café, al. Papieża Jana Pawła II 19/1

16.00–17.00
Ludzie, zwierzęta, Zagłada. Dyskusja o książce Piotra Krupińskiego „Dlaczego gęsi krzyczały?”
Piotr Krupiński, Patrycja Megger, Paweł Wolski

17.30–19.00
Prezentacja publikacji „Adlojada. Kultura i profanacje” (red. Jaromir Brejdak, Dariusz Kacprzak, Jerzy Madejski i Beata Małgorzata Wolska
Agata Jankowska, Wiktoria Klera, Agata Rokicka, Dariusz Kacprzak

Teatr Współczesny w Szczecinie, ul. Wały Chrobrego 3

19.30 
„Skocznia w Jerozolimie” 

Reżyseria: Paweł Kamza
Scenografia: Iza Kolka
Muzyka: Paweł Moszumański
Reżyseria ruchu: Marlena Bełdzikowska, Witold Jurewicz
Asystent rezysera: Wojciech Sandach
spektakl trwa: 90 minut
bilety: 12 zł

Czy wiesz, że w Polsce 70% katolików nie wierzy w Zmartwychwstanie? Pytanie to nurtuje księdza, który wyrusza w podróż do Jerozolimy, żeby na Górze Oliwnej dokończyć pisanie książki. Na swej drodze spotyka postaci z przeszłości, a wraz ze wspomnieniami wracają pytania – o miłość i zdradę, wiarę i wolność. Kraków, Wenecja, Neapol, Sorrento… i przemytnicy. Cała historia w gruncie rzeczy to historia kilku metafor.

21.00–22.00

Pamięć w teatrze
Anna Augustynowicz, Inga Iwasiów, Kamila Paradowska

25 marca 2017 | sobota
Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Tradycji Regionalnych, ul. Staromłyńska 27

13.00–13.30
Tradycja w sztuce żydowskiej i jej znaczenie w poszukiwaniu tożsamości
Magdalena Tarnowska         

13.30–14.00
Przywróćmy pamięć, czyli kilka słów o śpiewakach operowych żydowskiego pochodzenia i „muzyce żydowskiej”
Gniewomir Zajączkowski

14.00–14.30
Przerwa 

14.30–15.00
Przywracanie pamięci. Żydowscy kolekcjonerzy dawnego Wrocławia
Magdalena Palica

15.00–17.00
Przerwa

17.00–17.30
Wernisaż fotografii „Świat utracony. Żydzi polscy – fotografie z lat 1918–1939”

Spośród wielu tysięcy przejrzanych zdjęć Leszek Dulik wybrał kilkaset a Konrad Zieliński napisał do nich tło historyczno-kulturowe. Prace wykonane zostały zarówno przez uznanych, najwybitniejszych fotografików, jak i twórców, których nazwisk nie udało się ustalić. Autorom zależało na tym, aby opatrzyć je jak najdokładniejszym opisem i wszędzie, gdzie to możliwe, umieścić imiona i nazwiska przedstawionych osób. Ważne jest, żeby nie pozostali oni bezimienni.

Fotografie ukazują duże miasta i małe miasteczka, w których często większość mieszkańców stanowili Żydzi. W tych społecznościach, podobnie jak wśród żydowskich mieszkańców wsi i osad, przetrwały pieczołowicie pielęgnowane tradycyjne i niezmienne od wieków formy życia. Przedstawiono również Żydów zasymilowanych, wychowanych w polskiej szkole, silnie związanych z polską historią, kulturą i językiem. Na zdjęciach pojawiają się w towarzystwie swoich nieżydowskich przyjaciół, kolegów, współpracowników. Mieszkając w Polsce i dla niej pracując, mając świadomość więzi z własnym narodem i jego losem, często żyli na granicy dwóch światów.

Wśród sfotografowanych znajdziemy ludzi zwyczajnych i wybitnych, zamożnych i biednych. Można spojrzeć im w oczy, zajrzeć do ich mieszkań, obserwować przy pracy, zobaczyć, jak przeżywają radości i troski. Są to obrazy uchwycone na krótko przed tragedią – ich bohaterowie nie wiedzą jeszcze, że świat, w którym żyją, niebawem zostanie zniszczony.

Ekspozycje zorganizowało Muzeum Narodowe w Szczecinie przy współpracy z Żydowskim Instytutem Historycznym im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie (właścicielem wystawy). Wydarzeniu towarzyszy album „Świat utracony. Żydzi polscy. Fotografie z lat 1918–1939” autorstwa Leszka Dulika i Konrada Zielińskiego, wydany przez ŻIH i Wydawnictwo Boni Libri. 

Po wernisażu zaplanowane są wykłady: 

17.30–18.30
Spotkanie z autorami katalogu „Świat utracony. Żydzi polscy – fotografie z lat 1918–1939”

Pamięć i fotografia
Leszek Dulik

Światy utracone
Konrad Zieliński

18.30–19.00
Przerwa

19.00–19.30
„Fotografia żydowska” okresu międzywojnia. Pomiędzy dokumentem a fotografią artystyczną
Teresa Śmiechowska

26 marca 2017 | niedziela
Secesja Café, al. Papieża Jana Pawła II 19/1

16.00–17.30
(Nie)zapomniana Zuzanna Ginczanka (Sara Polina Gincburg). O biografii i twórczości poetki w 100-lecie jej urodzin
Arleta Galant, Aleksandra Grzemska

Dom Kultury „Słowianin”, ul. Józefa Korzeniowskiego 7

18.00
Koncert Libelid
Bezpłatne bilety na koncert do odebrania w kasie Muzeum Narodowego w Szczecinie przy ul. Staromłyńskiej 27, w Domu Kultury „Słowianin” i w Secesji Café

Koncert zespołu LIBELID
LIBELID to cykl pieśni miłosnych w języku jidysz opracowanych przez Olę Bilińską z towarzyszeniem zespołu doświadczonych muzyków z Gdańska, Warszawy i Sejn. Stanowi on kontynuację wydanego przez Żydowski Instytut Historyczny albumu Berjozkele z kołysankami i pieśniami wieczornymi w jidysz, który zdobył tytuły Folkowego Fonogramu Roku 2014 (przyznawany przez Program II Polskiego Radia) oraz Folkowej Płyty Roku 2014 w konkursie portalu folk.pl. Projekt LIBELID, rozwijający rozpoczęty z Berjozkele wątek nowoczesnych adaptacji muzyki żydowskiej w jidysz, miał swoją premierę 26 kwietnia 2015 roku podczas finału festiwalu Nowa Muzyka Żydowska w Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie. Koncert, entuzjastycznie przyjęty przez publiczność, został zarejestrowany przez Program II Polskiego Radia. 5 maja 2016 roku miała miejsce premiera świetnie przyjętej płyty LIBELID, również wydanej przez Żydowski Instytut Historyczny.

Kompozycje tworzące program LIBELID to wybór przedwojennych pieśni w jidysz, układających się w opowieść o różnych odcieniach i obliczach miłości. W tekstach wyraźne są wątki z obyczajowości żydowskiej, która silnie wpływała na życie uczuciowe i rodzinne członków społeczności: małżeństwa kojarzone, silne więzy rodzinne, obrazy z codziennego życia – jakim było ono przed Zagładą. Z drugiej strony wiersze takich poetów, jak Debora Vogel, przyjaciółka Brunona Schulza, czy Mojsze Lejb Halpern, obfitują w obrazy poetyckie o wymiarze uniwersalnym, gdzie miłość nie jest mierzona czasem, obyczajowością i pochodzeniem. Utwory te są wciąż zaskakująco świeże i aktualne, ujmują poczuciem humoru oraz delikatnością nastroju.

Założeniem muzycznym LIBELID było utkanie subtelnego połączenia brzmień akustycznych i elektronicznych, stąd nowoczesny syntezator OP-1 i looper spotykają się tu z cymbałami, wiolonczelą czy mandoliną, zaś trąbka odbija się echem elektronicznych efektów. Forma nie ma jednak szokować nowoczesnością, celem jest stworzenie nastroju, oprawy odpowiedniej do wybrzmienia bogactwa emocji zawartych w tekstach: czułości, namiętności, odrzucenia, zadumy nad uczuciem dawno minionym lub utraconym. W tym swego rodzaju muzycznym egzorcyzmie ważna jest także obecność na scenie – obok wokalistki i dwóch mężczyzn – dwóch kobiet. Powstała w ten sposób symetria energii obu płci jest nie tylko symboliczna. Zespolenie damskich i męskich głosów członków zespołu oraz brzmienie balansujące między delikatnością „damskich” instrumentów – harfy i wiolonczeli – a „męską” trąbką i kontrabasem sprawiają, że nowa forma tych pięknych utworów harmonijnie i w pełni odzwierciedla ich treść.

LIBELID to:
Ola Bilińska – śpiew, syntezator OP-1, gitara elektryczna, looper
Edyta Czerniewicz – wiolonczela, śpiew
Katarzyna Kolbowska – harfa, śpiew
Kacper Szroeder – trąbka, flugelhorn, śpiew
Michał Moniuszko – kontrabas, mandolina, śpiew


Przez cały marzec w Secesji Café będzie możliwość skorzystania ze specjalnego menu kuchni żydowskiej

Dni Kultury Żydowskiej Adlojada „Pamięć i kultura” są współfinasowane przez Miasto Szczecin

Dni Kultury Żydowskiej Adlojada 2017
Różne miejsca

Różne miejsca

Różne miejsca na terenie Szczecina i okolic