22.09.2017
19:00


Pełna kultura

Inauguracja sezonu artystycznego 2017/2018

Inauguracja sezonu artystycznego 2017/2018
 Echo Newsletter  Nie przegap - zapowiedzi wydarzeń, konkursy, newsy!

Szymanowski | Karłowicz
Inauguracja sezonu artystycznego 2017/2018

Sala symfoniczna 

Artyści:
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii w Szczecinie
Arabella Steinbacher - skrzypce
Rune Bergmann – dyrygent

W programie:
Karol Szymanowski - Koncert skrzypcowy nr 1, op. 35
Mieczysław Karłowicz - Symfonia e-moll op. 7 Odrodzenie

Na przełomie XIX i XX wieku w muzyce polskiej zaistniał dość poważny konflikt ideologiczno-estetyczny. Oto z jednej jego strony stanęli zwolennicy muzyki na wskroś narodowej i patriotycznej. Uważali na przykład, że zbyt długo cierpieliśmy niewolę, nękani rusyfikacją i germanizacją, byśmy teraz, kiedy w oddali świta już jutrzenka swobody, mieli ślepo powielać zachodnie mody, tracąc w ten sposób resztki swojej tożsamości. 

Artyści i krytycy zgromadzeni po przeciwnej stronie opowiadali się za twórczością nowoczesną, korespondującą z najnowszymi tendencjami w muzyce europejskiej. W obozie narodowo-patriotycznym byli m.in.: Zygmunt Noskowski, Stanisław Niewiadomski i Aleksander Poliński (krytyk). Ich przeciwnicy to kompozytorzy zgromadzeni wokół idei muzyki nowej, a ściślej założyciele Spółki Nakładowej Młodych Kompozytorów Polskich (działającej, o zgrozo!, w Berlinie): Grzegorz Fitelberg, Apolinary Szeluto, Karol Szymanowski, Ludomir Różycki oraz Mieczysław Karłowicz, sympatyzujący z grupą, chociaż nigdy oficjalnie do niej nie należał. Młodopolanie zmagali się z przekonaniem, że – jak ujął to muzykolog Adolf Chybiński – „co nie jest proste, to nie jest polskie”. W tych czasach spory zdawały się zacięte, a problemy nierozwiązywalne. Dziś natomiast wydaje się, że i jedni, i drudzy prezentowali stanowiska wzajemnie się uzupełniające. Oto zwolennicy sztuki patriotyczno-narodowej pragnęli promocji na Zachodzie muzyki z jej polskim kolorytem, pokolenie Młodej Polski zaś – jak zauważa Magdalena Dziadek (Polska krytyka muzyczna w latach 1890–1914, Katowice 2002) – „promowało wizję twórczości, która w swoim kraju reprezentuje Europę, zachowując jednocześnie własne, odrębne oblicze stylistyczne”. 

W programie koncertu usłyszymy utwory młodopolan. O ile jednak Uwerturę koncertową Karola Szymanowskiego w istocie można uznać za świadectwo zapatrzenia w świat muzyki Ryszarda Straussa, to w Koncercie skrzypcowym nr 1 kompozytor przemawia już swoim głosem. Skrzypce Szymanowskiego rysują tu jakiś magiczny, fantastyczny świat, a muzyka ostatecznie wyrywa się z ram systemu dur-moll. 

Partię skrzypiec wykona gwiazda światowej wiolinistyki Arabella Steinbacher, której grę recenzent „New York Times’a” określił jako „równowagę między lirycznością a gorącym żarem, do atutów artystki należy perfekcyjna technika i przepiękna gama brzmień”. Na marginesie warto zauważyć, że światowa kariera Steinbacher to jeszcze jeden dowód, że oprócz talentu i pracowitości na drodze do powodzenia kluczowy może być łut szczęścia. Do najważniejszego występu artystki doszło bowiem w roku 2004 w Paryżu, kiedy poproszono ją o zastąpienie chorego muzyka i wykonanie koncertu skrzypcowego Beethovena pod batutą sir Neville'a Marrinera.

Koncert zostanie zwieńczony wielkim dziełem programowym patrona szczecińskiej filharmonii Mieczysława Karłowicza. Programowość w tym utworze oznacza próbę przełożenia treści poetyckich i filozoficznych na język dźwięków. Każda część została przez kompozytora opatrzona literackim opisem, opublikowanym w 1903 roku w „Słowie Polskim”. Główne wątki tego opisu to: w części I – żal i smutek oraz dylematy omdlałej duszy; w drugiej – obraz jednostki zmęczonej walką i śniącej o wyzwoleniu; w trzeciej – szarość życia i rodzące się pragnienia, np. wyśnionej kobiety, w finale pojawia się muzyczna wizja odrodzenia. 

Dziś artystyczne spory pomiędzy obozem patriotycznym i grupą młodopolan, charakterystyczne dla początku XX wieku, są już melodią przeszłości, a pewne jest tylko to, że „nic, co polskie, nie jest proste”.

Koncert biletowany

Inauguracja sezonu artystycznego 2017/2018
Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie

Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie

Małopolska 48, 70-515 Szczecin

91 430 95 10, 539 94 94 54 - kasa
sekretariat@filharmonia.szczecin.pl
www.filharmonia.szczecin.pl