31.01.2018
19:00


Pełna kultura

Nizioł & Kuropaczewski

Nizioł & Kuropaczewski
 Echo Newsletter  Nie przegap - zapowiedzi wydarzeń, konkursy, newsy!

MISTERIOSO 
Nizioł | Kuropaczewski

Koncert kameralny

Artyści:
Bartłomiej Nizioł - skrzypce
Łukasz Kuropaczewski - gitara

Program: 
Mauro Giuliani - Duo Concertant op. 25
Manuel de Falla - Siete canciones populares españolas
Aleksander Nowak - Sonata w trzech nastrojach
Niccolò Paganini - Sonata A-dur op. 3 nr 1
Niccolò Paganini - Sonata e-moll op. 3 nr 6
Eugène Ysaÿe - Sonata A-dur op. 27 nr 2
Heitor Villa-Lobos - Bachianas brasileiras nr 5
Béla Bartók - Tańce rumuńskie

Bartłomiej Nizioł nie osiada na laurach. Po wielu sukcesach – z których ostatni związany był ze szczecińską filharmonią, tu bowiem dokonano nagrania nagrodzonej przez Polskie Radio płyty z Koncertem A-dur Karłowicza – tym razem przyszła pora na recital. Skrzypek powraca do utworów, które grał w czasie studiów (sonata Ysaÿe’a), lecz będą także nowości, a wszystko w nowej szacie brzmieniowej, tzn. z akompaniamentem światowej sławy gitarzysty Łukasza Kuropaczewskiego. 

Artyści bardzo utytułowani na dojrzałym etapie zawodowym często wracają do utworów, które ćwiczyli u progu kariery. Zazwyczaj ich interpretacje zostają wówczas wzbogacone o lata doświadczeń, nabierają wartości jak wino. Kompozycje Ysaÿe’a i Paganiniego, które znalazły się w programie środowego recitalu, artysta zna nie od dziś: „Nigdy nie walczyłem o wysoki poziom techniczny, nie ćwiczyłem etiud. Szkoliłem się na kaprysach, które były też ciekawe muzycznie. Były to kaprysy Wieniawskiego i Paganiniego, a także sonaty Ysaÿe’a”. Różnorodny program recitalu zawiera także utwory iberystyczne, co jest zapewne ukłonem w stronę instrumentu towarzyszącego, tj. gitary. I tak Manuela de Falli „Siete canciones populares españolas” stanowią jeden z najbardziej znanych zbiorów pieśni hiszpańskich, pierwotnie przeznaczonych na głos sopranowy i fortepian (z 1914 r.). Poszczególne ogniwa tego etnograficznego cyklu nawiązują do tańców pochodzących z różnych regionów Hiszpanii, np. asturiana (północ, Asturia), seguidilla (typ flamenco, z Mursji, południowy-wschód) czy jota (Aragonia, północny-wschód). Wszystkie tańce-pieśni traktują rzecz jasna o miłości i zalotach, ukazując radosne, poważne i tragiczne strony uczucia. Wokalną proweniencję mają także „Bachianas brasileiras” nr 5 Heitora Villi-Lobosa. Cykl utworów nawiązuje do kultury muzycznej Brazylii i jest przeznaczony na różne konstelacje instrumentów i głosu (powstał między 1930 a 1945 r.). „Bachianas” stanowią ciekawe połączenie folkloru brazylijskiego o zabarwieniu nieco popkulturowym ze stylem Johanna Sebastiana Bacha. 

Bachowskie inspiracje pobrzmiewają także w sonatach Ysaÿe’a, które – jak wynika z wypowiedzi Bartłomieja Nizioła – były tak ważne dla jego muzycznego rozwoju. Belgijski artysta Eugène Ysaÿe (1858–1931) wysłuchał kiedyś wykonania Josepha Szigetiego „Sonaty g-moll” Bacha na skrzypce solo i właśnie ten fakt zainspirował kompozytora do stworzenia dzieł skrzypcowych. W sonatach zastosował on najważniejsze techniki XX-wieczne: skale całotonowe, dysonanse, ćwierćtony. Poszczególne sonaty mają podtytuły, w których odnajdujemy ważne postaci XX-wiecznej muzyki. 
I tak na nutach Sonaty A-dur op. 27, którą usłyszymy w interpretacji Bartłomieja Nizioła, widnieje nazwisko Jacques’a Thibauda, francuskiego skrzypka i przyjaciela kompozytora. W utworze tym pojawia się szereg cytatów ze sławnych dzieł przeszłości, m.in. fragment trzeciej „Partity skrzypcowej” Bacha i motyw „Dies Irae” z mszy za zmarłych.
„Sonata w trzech nastrojach” Aleksandra Nowaka to kompozycja koncypowana od początku na duet skrzypce i gitara. Została zamówiona przez Stowarzyszenie im. Ludwiga van Beethovena i miała swoja premierę w 2015 roku. Aleksander Nowak jest absolwentem Akademii Muzycznej w Katowicach w klasie kompozycji Aleksandra Lasonia. To twórca wielokrotnie nagradzany: w latach 1999 i 2000 dwukrotnie zdobywał drugą nagrodę w Konkursie dla Młodych Kompozytorów „Crescendo” w Tarnowie. W 2001 roku został finalistą konkursu kompozytorskiego na utwór na gitarę klasyczną organizowanego przy festiwalu Śląska Jesień Gitarowa w Tychach. Jednym z jego najgłośniejszych dzieł jest „Space Opera”, która miała premierę w Teatrze Wielkim w Poznaniu w 2015 roku. 

„Duo concertante” Mario Giulianiego to także utwór pomyślany oryginalnie na skrzypce i gitarę. Giuliani był jednym z największych wirtuozów gitary w XIX wieku, jednak w owym duo koncertującym to partia skrzypiec wiedzie prym (śpiewność, klasyczna fraza). Do wielkich gitarzystów XIX-wiecznych należy także Niccolò Paganini (chociaż głównie został zapamiętany jako wirtuoz skrzypiec). W opusie trzecim tego artysty odnajdziemy sześć sonat przeznaczonych na gitarę i skrzypce. Dwie z nich, utrzymane w tonacjach A-dur i e-moll, usłyszymy podczas recitalu. Nie ulega wątpliwości, że to nie wyszukana forma sonatowa, ale raczej technika wariacyjna stanowi trzon tych pełnych uroku i śpiewności dzieł.
„Tańce rumuńskie” Béli Bartóka to utwór orkiestrowy, efekt etnomuzykologicznych peregrynacji kompozytora, który mawiał o sobie, że jest przede wszystkim muzycznym etnografem, dopiero później kompozytorem. Popularność tych siedmiu tańców sprawiła, że często możemy je usłyszeć także w innej obsadzie instrumentalnej (skrzypce i fortepian, skrzypce i gitara, dwa fortepiany).

Na estradzie Filharmonii spotkają się dwaj światowcy: laureat wielu nagród, koncertujący od Japonii po Nowy Jork gitarzysta Łukasz Kuropaczewski i będący wciąż na fali Bartłomiej Nizioł.

Nizioł & Kuropaczewski
Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie

Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie

Małopolska 48, 70-515 Szczecin

91 430 95 10, 539 94 94 54 - kasa
sekretariat@filharmonia.szczecin.pl
www.filharmonia.szczecin.pl